Μεσσηνία ευλογημένος τόπος

  Λουσμένη από το φως και παντρεμένη με την καταγάλανη θάλασσα, η Μεσσηνία, ένα από τα νοτιοδυτικότερα σημεία της Ελλάδας, έχει διακριθεί, εδώ και χρόνια ολόκληρα, για τον πλούτο της παραγωγής της και της σταδιακής της εξέλιξης σε έναν από τους σημαντικότερους πόλους ανάπτυξης της χώρας.

  Στα 140 χιλιόμετρα των ακτών της συναντά κανείς αμμουδερά και βραχώδη καθαρά ακρογιάλια, μοναδικής ομορφιάς, που αποτελούν πόλο έλξης και τόπο αναψυχής για χιλιάδες τουρίστες κάθε χρόνο. Ένας από τους πλέον εύφορους και παραγωγικούς νομούς, όχι μόνο της Πελοποννήσου, αλλά και ολόκληρης της Ελλάδας, η Μεσσηνία διακρίνεται για τον πλούτο της παραγωγής της και τη διαρκώς βελτιούμενη οργάνωση των παραγωγικών της μονάδων. Οι άριστες κλιματολογικές συνθήκες επιτρέπουν την καλλιέργεια ποικίλων προϊόντων, γνωστών για την ποιότητα και το άρωμά τους.

  Τα Μεσσηνιακά προϊόντα, που αναλύονται στη συνέχεια, αποτελούν τη βάση της «Μεσσηνιακής Διατροφής», που είναι γνωστή περισσότερο ως «Μεσογειακή Διατροφή» με προεξέχουσα την παρουσία του Μεσσηνιακού ελαιολάδου και της επιτραπέζιας ελιάς Καλαμάτας.

  Σ’ αυτή τη διατροφή, τη «Μεσσηνιακή Διατροφή», οφείλεται και η αποδεδειγμένη μακροζωία των Μεσσήνιων εδώ και αιώνες.

Η Ελιά στη σημερινή Μεσσηνία

            Στο νομό Μεσσηνίας «γεννήθηκαν», «αναπτύχθηκαν και από εκεί διαδόθηκαν, σε πολλά μέρη, δυο εκλεκτές ποικιλίες.

Η ποικιλία «Κορωνέϊκη», η οποία οφείλει το όνομά της στη μικρή κωμόπολη Κορώνη, στο Νότιο άκρο του Νομού, είναι μια μοναδική ποικιλία προικισμένη από την φύση, με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του λαδιού, που παρέχει το λαμπρό πράσινο χρώμα, το πλούσιο άρωμα και την λεπτή γεύση.

            Η ποικιλία «Καλαμών», με κύριο προορισμό την παραγωγή επιτραπέζιας ελιάς, γνωστής για το εκπύρηνο και τραγανό της σάρκας της, η οποία παρασκευάζεται με το γνωστό φυσικό τρόπο. Ολόκληρη η Μεσσηνία είναι ένας Απέραντος Ελαιώνας, που αρχίζει από τις δαντελωτές παραλίες και σκαρφαλώνει μέχρι τους πρόποδες του Ταϋγέτου.

            Το ευνοϊκό κλίμα, οι 3.000 ώρες ηλιοφάνειας το χρόνο, ο μικρός κλήρος που επιτρέπει σε κάθε παραγωγό να περιποιείται με αγάπη και φροντίδα κάθε ελαιόδενδρο και να μαζεύει τον ελαιόκαρπο στο σωστό βαθμό ωρίμανσης, δίνουν την άριστη ποιότητα της πρώτης ύλης. Ο μεγάλος αριθμός των σύγχρονων ελαιοτριβείων, με τους ελαιοτριβείς γνώστες των μυστικών της παραγωγής ελαιολάδου, οδηγούν στη παραλαβή αρίστης ποιότητας ελαιολάδου. Η πληθώρα των χημικών αναλύσεων το κατατάσσει κατά 38% στη κατηγορία του EXTRA ΠΑΡΘΕΝΟΥ.

            Η ιδιαίτερη ποιότητα των ελαιολάδων της Μεσσηνιακής γης είναι γνωστή σε όλο τον κόσμο και όλοι οι μεγάλοι εμπορικοί οίκοι επιδιώκουν να προμηθευτούν μεγάλες ποσότητες από αυτά.

            Η Ευρωπαϊκή Ένωση με τον Κανονισμό 1065/97 αναγνώρισε τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του Μεσσηνιακού Παρθένου Ελαιολάδου και το καθιέρωσε ως Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης (ΠΟΠ).

Κρασί – Σταφύλια

«Οίνος ευφραίνει καρδίαν ανθρώπου»

            Η Μεσσηνία, σημαντικός αμπελότοπος από την αρχαιότητα, συνεχίζει την παράδοση και βελτιώνει την καλλιέργεια του αμπελιού. Οι Μεσσήνιοι αμπελοκαλλιεργητές παράγουν με μεράκι εξαίσια σταφύλια, από τα οποία προέρχονται Μεσσηνιακά κρασιά αρίστης ποιότητας. Η μεγάλη ηλιοφάνεια και οι ξηροθερμικές συνθήκες που επικρατούν στην περιοχή κατά την περίοδο της ωρίμανσης των σταφυλιών εξασφαλίζουν την ποιότητα της σοδειάς. Στη Μεσσηνία καλλιεργούνται κυρίως λευκές (ροδίτης, φιλέρι, Ασσύρτικο, Chardonay) και ερυθρές ποικιλίες (Φωκιανό, Μανδηλαρία, Carinian, Cabernet Savvignon) οι οποίες έχουν εγκλιματιστεί άριστα στην περιοχή, σε υψόμετρο πάνω από 200 μέτρα και έχουν στρεμματική απόδοση 1.000-1.200 κιλά/στρέμμα. Από τα σταφύλια τους παράγονται οι εξής τοπικοί οίνοι, με άριστες οργανοληπτικές ιδιότητες: Μεσσηνιακός Λευκός-Ερυθρός Τοπικός Οίνος, Τριφυλιακός Λευκός-Ερυθρός Τοπικός Οίνος και Τοπικός Οίνος Πυλίας. Οι τοπικοί οίνοι της Μεσσηνίας χαρακτηρίζονται από τα φρουτώδη τους αρώματα, τη γεμάτη γεύση τους και το ζωντανό τους χρώμα. Η Ρωσία αποτελεί τον κύριο πόλο εξαγωγής του προϊόντος. Η καλλιέργεια του αμπελιού αρχίζει τον Ιανουάριο με το κλάδεμα και ολοκληρώνεται τον Οκτώβριο με τη συγκομιδή των σταφυλιών, απασχολώντας 2.000 άτομα. Συνολικά συγκομίζονται 34.000 τόνοι σταφυλιών, από τους οποίους παράγονται 27.000 τόνοι κρασιού.

            Η μέτρια χρήση του κρασιού διευκολύνει την χώνεψη, δίνει νευρική και πνευματική διέγερση, αυξάνει την έκκριση των ούρων και τρέφει τον οργανισμό με αζωτούχες ουσίες.

Η διαρκής και υπερβολική χρήση προκαλεί δηλητηρίαση, βλάβες στο συκώτι, στο κυκλοφοριακό και εγκεφαλικό σύστημα, το τρεμώδες παραλήρημα και την οινοπνευματική τρέλα. Σε μερικές αρρώστιες, όπως ο μεταδοτικός βρογχίτης, καθώς και σε ορισμένα είδη τρέλας, έχει θεραπευτικές ιδιότητες. Διορθώνει επίσης τη μικροβιολογική χλωρίδα των εντέρων και εμποδίζει τις σκέψεις. Η δηλητηριώδης ενέργεια του οινοπνεύματος κληρονομείται και στους απογόνους του αλκοολικού. Γεννιούνται αδύνατοι σωματικά και πάσχουν από άλλες οργανικές αρρώστιες ή προσβάλλονται εύκολα.

Σύκα Ξηρά

Το σύκο ως φρούτο και ως φάρμακο

            Τα ξηρά σύκα της Μεσσηνίας αποτελούν μια από τις πιο ονομαστές γευστικές απολαύσεις και έχουν ταυτιστεί με την περιοχή και την οικονομική της ανάπτυξη. Το ξηρό σύκο έχει μια ιδιαίτερη θέση ανάμεσα στα άλλα φρούτα, διότι είναι καρπός εύγεστος, θρεπτικός και υγιεινός. Είναι φυσικά αποξηραμένο στον ήλιο και δεν περιέχει χρήσιμα μέταλλα, όπως ασβέστιο, φώσφορο και σίδερο. Επίσης είναι μεταξύ των φρούτων που έχουν την υψηλότερη περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες, γεγονός που το καθιστά περιζήτητο και αναντικατάστατο. Η ξεχωριστή γεύση του, η μεγάλη θρεπτική του αξία και η αυθεντικότητά του το κάνουν ένα δημοφιλές φρούτο και ένα σημαντικό εμπορεύσιμο προϊόν.

            Η παραγωγή του σύκου απασχολεί 5.000 άτομα και η επεξεργασία του γίνεται κάτω από τις κατάλληλες προδιαγραφές τεχνολογίας και υγιεινής. Η καλλιέργεια του διαρκεί 7 μήνες – από τον Απρίλιο έως τον Οκτώβριο – ενώ η συγκομιδή του γίνεται από τον Αύγουστο μέχρι τον Οκτώβριο. Η ετήσια παραγωγή φθάνει τους 4.000 τόνους περίπου και τα έσοδα για τον νομό ξεπερνούν τα 3 δις. Οι κυριότερες χώρες στις οποίες γίνονται εξαγωγές είναι οι ΗΠΑ, ο Καναδάς, η Αυστραλία, οι χώρες της Ευρώπης και άλλες.

Σταφίδα

            Στη Μεσσηνία παράγεται η Κορινθιακή σταφίδα με εντελώς φυσική διεργασία για εκατοντάδες χρόνια. Τα σταφύλια της ποικιλίας μαύρης Κορινθιακής, που καλλιεργούνται σε μεγάλη κλίμακα μόνο στην Πελοπόννησο, παράγουν ένα υγιέστατο, εξαιρετικά γλυκό και – στην πλειοψηφία του – απύρηνο σταφύλι. Τα σταφύλια ξηραίνονται στον ζεστό μεσσηνιακό ήλιο του Αυγούστου για 15 μέρες, χωρίς κανένα πρόσθετο. Έτσι παράγεται η Κορινθιακή σταφίδα, ένα αποκλειστικά φυσικό προϊόν, που στις αρχές του αιώνα μας ήταν το σπουδαιότερο εξαγώγιμο ελληνικό προϊόν. Σήμερα, η Κορινθιακή σταφίδα, εξακολουθεί να αποτελεί μια από τις κυριότερες αγροτικές ασχολίες στον νομό Μεσσηνίας. Καλλιεργούνται Περίπου 45.000 στρέμματα και παράγονται περίπου 10.000 τόνοι ετησίως. Η σταφίδα μεταποιείται στις 2 σύγχρονες μεταποιητικές μονάδες της Καλαμάτας και εξάγεται συσκευασμένη κυρίως στην αγγλική αγορά, αλλά και σε όλον τον υπόλοιπο κόσμο.

Τυριά

Η Μεσσηνία έχει διακριθεί μέσα στα χρόνια και για την παραγωγή γευστικότατων και αγνών τυροκομικών προϊόντων. Με την εκτροφή των αιγοπροβάτων, αλλά και με την παραγωγή των τυριών απασχολούνται 2.500 άτομα όλο τον χρόνο. Τα τυριά που παράγονται στα τυροκομεία της Μεσσηνίας, από γάλατα αποκλειστικά της περιοχής – και τα οποία είναι εξαιρετικής ποιότητας – είναι : η φέτα, με ετήσια παραγωγή 840 τόνους, η σφέλα αποκλειστικό προϊόν της Μεσσηνίας με ετήσια παραγωγή 300 τόνους, η μυζήθρα με 140 τόνους τον χρόνο και σε μικρές ποσότητες, 50 τόνους, η αρωματικότατη γραβιέρα Μεσσηνίας. Τα έσοδα που αποφέρει η τυροκομία στη Μεσσηνία ξεπερνούν τα 2,3 δις.Δρχ.

Ποτοποιία

Τα παραδοσιακά αποστάγματα της Μεσσηνίας

            Το ούζο είναι ένα παραδοσιακό ποτό, το οποίο παρασκευάζεται αποκλειστικά με απόσταξη αρωματικών φυτών και σπόρων. Τα βασικά αρωματικά φυτά που χρησιμοποιούνται είναι: γλυκάνισο, μάραθος, αστεροειδές, κορίανδρος. Ορισμένοι παραγωγοί προσθέτουν μαστίχα, ελάχιστο κακουλέ, ρίζα αγγελικής και λίγο μοσχοκάρυδο.

            Η ρακή διαφέρει σημαντικά από το τσίπουρο και την τσικουδιά. Παράγεται σαν το ούζο με τη μέθοδο της απόσταξης και διαφορετικό μείγμα αρωματικών φυτών. Βασικό συστατικό είναι ο γλυκάνισος, στη σύνθεση όμως μετέχουν και άλλα αρωματικά φυτά σε μικρότερες αναλογίες.

            Άνθη λεμονιάς, νεραντζιάς και τριαντάφυλλου, μοσχοκάρυδου, κανέλας και βανίλιας, εκχυλίζονται σε διάφορους οινοπνευματικούς βαθμούς σε εκχυλιστήρες. Τα αρωματικά αποστάγματα, εκχυλίσματα και αιθέρια έλαια είναι η αρωματική και γευστική καρδιά των ΛΙΚΕΡ και των αποσταγμάτων.

            Τα προϊόντα της Μεσσηνιακής ποτοποιίας (ούζο-ρακί-λικέρ και κονιάκ) έχουν αποκτήσει μεγάλη φήμη στις εγχώριες αγορές, αλλά και στις αγορές του Καναδά, των ΗΠΑ, της Γερμανίας και του Ισραήλ, όπου εξάγονται.

Ιχθυοκαλλιέργειες

Οι ιχθυοκαλλιέργειες στη Μεσσηνία θα μπορούσαν να παίξουν έναν αποφασιστικό ρόλο στην οικονομία της περιοχής. Ψάρια όπως η τσιπούρα, το λαβράκι, η πέστροφα και το μυδάκι εκτρέφονται σε ιχθυοτροφεία εξοπλισμένα είτε με ιχθυοκλωβούς ή με τσιμεντένιες δεξαμενές, αλλά και σε λιμνοθάλασσες. Εξαγωγές των σχετικών προϊόντων γίνονται σε ευρωπαϊκές χώρες με έμφαση στην Ιταλία. Οι ιχθυοκαλλιέργειες απασχολούν σε ετήσια βάση έναν μικρό αριθμό ατόμων (18), χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι αντίστοιχα μικρές είναι και οι δυνατότητες παραγωγής των μονάδων αυτών. 280 τόνοι τον χρόνο (275 τόνοι ψάρια αλμυρού νερού και 5 τόνοι γλυκού) αποφέρουν 453 εκατ. Δρχ., περίπου. Μπορεί οι αριθμοί να φαντάζουν μικροί, εύκολα όμως μπορούν ν΄αυξηθούν καθώς οι προοπτικές ανάπτυξης των ιχθυοκαλλιεργειών υπάρχουν και είναι εύκολο να γίνουν πράξη. Δυστυχώς, όμως, οι αντιδράσεις των τοπικών πληθυσμών καθώς και των κατά τόπους Δημοτικών αρχών αποτελούν τροχοπέδη για την περαιτέρω ανάπτυξή τους. Προτείνεται λοιπόν η σύνταξη μελετών, καθώς και η χωροθέτηση θέσεων λειτουργίας ιχθυοκαλλιεργειών στον νομό ώστε να αποφεύγονται οι όποιες αντιδράσεις αποτελούν εμπόδιο στην οικονομική ανάπτυξη του τομέα αυτού.

Μέλι

            Το ήπιο κλίμα, η μεγάλη ηλιοφάνεια, η ύπαρξη μεγάλης ποικιλίας μελισσοκομικών φυτών, τόσο αυτοφυών όσο και καλλιεργούμενων που απαντώνται στη Μεσσηνία, αποτελούν εχέγγυα για την παραγωγή άριστης ποιότητας μελισσοκομικών προϊόντων και κυρίως μελιού με πλούσιο άρωμα και ευχάριστη γεύση. Το μέλι, προϊόν της μέλισσας, είναι γνωστό από αρχαιοτάτων χρόνων ως ένα φυσικό προϊόν με σπουδαίες διαιτητικές, βιολογικές και φαρμακευτικές ιδιότητες. Στη Μεσσηνία απασχολούνται με τη μελισσοκομία 350 μελισσοκόμοι – επαγγελματίες και ερασιτέχνες – οι οποίοι εκτρέφουν περίπου 30.000 μελισσοσμήνη και παράγουν 600 τόνους μέλι που αποφέρουν έσοδα άνω των 600 εκ. Δρχ. Τα έσοδα από την μελισσοκομία μπορούν αν αυξηθούν με την παραγωγή και αξιοποίηση και των άλλων προϊόντων υψίστης βιολογικής και φαρμακευτικής αξίας, καθώς και της προπόλης που χρησιμοποιείται για την Παρασκευή καλλυντικών και στη φαρμακοβιομηχανία.

Το μέλι είναι προϊόν που παράγουν οι μέλισσες από το νέκταρ ή τα διάφορα μελιττώματα φυτών. Οι μέλισσες μετά τη συλλογή του νέκταρος ή των μελιττωμάτων, τα συμπυκνώνουν και τα μετουσιώνουν με την προσθήκη των αδδενικών τους εκκρίσεων σε μέλι, καθιστώντας το έτσι μια από τις πιο θρεπτικές φυσικές τροφές.

Οι εξερετικές κλιματολογικές συνθήκες στην Ελλαδα, μαζί με την πλούσια ανθοφορία της χλωρίδας και την εδαφική ποικιλομορφία, δημιουργούν έναν καλό βιότοπο για την ανάπτυξη της μελισσοτροφίας.  Στην Ελλάδα πεδιάδες, βουνά οροπέδια, λόφοι και ακτές εναλλάσονται σε πολλοί μικρές αποστάσεις μεταξύ τους, με αποτέλεσμα να συνυπάρχουν δεκάδες αρωματικά φυτά, πολλά από τα οποία είναι σπάνια στον κόσμο.

Το μέλι είναι η μόνη γλυκαντική ύλη που μπορεί να αποθηκευτεί και να χρησιμοποιηθεί ακριβώς όπως παράχθηκε στη  φύση, διατηρώντας αναλοίωτα τα χαρακτηριστικά  και τις ιδιότητες της.  Η σύσταση, η ποιότητα, και η μορφή του ελληνικού μελιού διαφέρουν από περιοχή σε περιοχή, ακόμα και από χρονιά σε χρονία.  Αναλύσεις δείχνουν ότι πάνω από 100 διαφορετικά φυτά συμμετέχουν σε μικρό ή μεγάλο ποσοστό στην τελική σύνθεση του ελληνικού μελιού .

Το μέλι περιέχει κυρίως υδατάνθρακες αλλά και άλλα συστατικά σε μικρή αναλογία.  Επιστημονικές μελέτες δείχνουν ότι έχουν ανιχνευθεί στο μέλι περίπου 180 διαφορετικά στοιχεία.

Ονομασία        

Σύμφωνα με τον ορισμό Τροφίμων και Ποτών “ως μέλι νοείται το τρόφιμο που παράγουν οι μελιττοφόρες μέλισσες από το νέκταρ των ανθέων ή από εκκρίσεις που προέρχονται από ζωντανά μέρη των φυτών ή που βρίσκονται πάνω σ’αυτά, τα οποία (νέκταρ ή εκκρίσεις) συλλέγουν, αναμυγνύουν σε δικές τους ειδικές ουσίες, αποταμιεύουν και αφήνουν να ωριμάσει μέσα στις κηρήθρες της κυψέλης.

Το μέλι είναι η μόνη γλυκαντική ύλη που μπορεί να αποθηκευτεί και να χρησιμοποιηθεί ακριβώς όπως παράγεται στη φύση, διατηρώντας αναλοίωτα τα χαρακτηριστικά και τις ιδιότητες της.  Το μέλι παράγεται από τις μέλισσες είναι ένα προιόν με διακυμάνσεις στη σύνθεση, που προέρχεται από την ποικιλομορφία της χλωρίδας, τις διαφοροποιήσεις των κλιματολογικών και περιβαλλοντικών συνθηκών και τις διαφορετικές ικανότητες και δεξιοτεχνία των μελισσουργών. 

Το μέλι είναι τροφή απόλυτα βιολογική, που αποτελείται κυρίως από πολλά ζάχαρα που αφομοιώνονται εύκολα από τον ανθρώπινο οργανισμό, αποδίδοντας άμεσα ενέργεια.  Η χαρακτηριστική γεύση του μελιού οφείλεται σε διάφορες αρωματικές ουσίες και εν μέρει στην περιεκτικότητά του μελιου σε οξέα.  Περιέχει, επίσης σε μικρές ποσότητες χρωστικές ουσίες, αμινοξέα, βιταμίνες, μέταλα και άλλα στοιχεία.  Μέχρι σήμερα έχουν ανιχνευθεί και πιστοποιηθεί 182 διαφορετικές ουσίες στο μέλι.

Παστέλι

            Το παστέλι θεωρείται από την εποχή του Ηροδότου γλύκισμα τονωτικό, είναι πλούσιο σε μαγνήσιο και κάλλιο και πολύ πλούσιο σε ασβέστιο. Στην πραγματικότητα περιέχει περισσότερο ασβέστιο από το  γάλα, το τυρί και τα καρύδια. Είναι καλή πηγή βιταμίνης Ε και άλλων βιταμινών και περιέχει αρκετές θερμίδες. Χρησιμοποιείται για τη θεραπεία της χρόνιας εξαντλήσεως, της αϋπνίας και των σεξουαλικών δυσλειτουργιών.

            Το Μεσσηνιακό παστέλι είναι φημισμένο για τα αγνά υλικά του. Κύρια συστατικά παρασκευής του είναι το σουσάμι και το μέλι, ενώ περιέχει και σε μικρότερη ποσότητα αμυλοσιρόπιο, γλυκόζη και ζάχαρη. Στον κλάδο απασχολούνται γύρω στα 100 άτομα και η παραγωγή δεν ξεπερνά τον 1,5 τόνο ημερησίως. Τα έσοδα για το νομό Μεσσηνίας ανέρχονται στα 2 δις. Δρχ. τον χρόνο.

Λαογραφικά και ιστορικά στοιχεία

Εισαγωγή:

Το παστέλι είναι ένα ελληνικό παραδοσιακό γλύκισμα με βάση το σουσάμι και το μέλι.  Και τα δύο συστατικά του είναι φυσικά προϊόντα με θρεπτική αξία.  Οι ρίζες του γλυκίσματος χάνονται στην αρχαιότητα.  Τόσο το μέλι όσο και το σουσάμι ήταν συστατικά της διατροφής των αρχαίων Ελλήνων, οι οποίοι είχαν επινοήσει διάφορα εδέσματα για να τα αξιοποιήσουν.  Το παστέλι είναι τροφή πλούσια σε θρεπτικά συστατικά και ενέργεια, ιδιότητες που θα πρέπει να προβληθούν ώστε να ενταχθεί στις διατροφικές συνήθειες των παιδιών αλλά και των ενηλίκων.

Παραδοσιακή Παρασκευή:

Η βασική παρασκευή του παστελιού είναι η εξής: το μέλι βράζεται σε ειδικό ρηχό σκεύος με μεγάλη επιφάνεια και ξαφρίζεται όταν αρχίσει να βράζει.  Όταν το μέλι δέσει προστίθεται το σουσάμι με συνεχές ανακάτεμα για να μην κολλήσει το μίγμα.  Όταν τελειώσει το βράσιμο το μίγμα απλώνεται σε μάρμαρο ή σε ειδικό τελάρο αλειμμένο με γλυκό κρασί ή αμυγδαλόλαδο.  Μορφοποιείται και κόβεται σε κομμάτια όταν το μίγμα έχει κρυώσει.  Βέβαια η συνταγή διαφοροποιείται κατά περιοχές(π.χ. στη Σίφνο δεν συνηθίζουν να ξαφρίζουν το μέλι).

Επειδή το παστέλι παρασκευάζεται από δύο πρώτες ύλες, η διαδικασία παρασκευής του είναι απλή.  Το μυστικό της επιτυχίας βρίσκεται στην ποιότητα αλλά και την αναλογία ανάμειξης των δύο υλών(μέλι και σουσάμι), καθώς και στο καλό δέσιμο μεταξύ τους.

Το παστέλι διακρίνεται σε μελάτο και τραγανό παστέλι, ανάλογα με το ποιο από τα δύο συστατικά υπερισχύει.  Το παστέλι Σίφνου είναι τραγανό παστέλι, διότι υπερισχύει το σουσάμι.  Το «μελάτο» παστέλι θεωρείται ότι κατάγεται από τη Μεσσηνία.  Το μαλακό μελάτο παραδοσιακό παστέλι χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή κατά την παρασκευή του για να μην στεγνώσει.

Μια εμπειρική μέθοδος για να προσδιορίσουμε εάν τα συστατικά έχουν δέσει μεταξύ τους είναι η δοκιμή του πιάτου.  Ρίχνουμε ένα μίγμα σε ένα πιάτο και εάν ξεκολλάει, τότε το μίγμα είναι έτοιμο και το κατεβάζουμε από τη φωτιά.  Άλλη μια εμπειρική μέθοδος είναι η δοκιμή του ποτηριού.  Με ένα κουταλάκι, στάζουμε μια σταγόνα από το μίγμα μας μέσα σε ένα ποτηράκι με νερό.  Εάν δεν διαλυθεί αμέσως η σταγόνα, τότε το παστέλι είναι έτοιμο.

Το παστέλι σε σύγκριση με άλλα τρόφιμα τύπου snack με παρόμοια ενεργειακή (θερμική) αξία, όπως σοκολάτες, ντόνατς, γεμιστά μπισκότα, προσφέρει εξαιρετικά θρεπτικά συστατικά.  Περιέχει μεγάλο ποσοστό πρωτεϊνών και διαιτητικών ινών από τα άλλα snack και παρόλο ότι περιέχει υψηλό ποσοστό λιπιδίων, η χοληστερόλη απουσιάζει και τα κορεσμένα λιπαρά οξέα είναι χαμηλά, ενώ προέχουν τα μονοκόρεστα και τα πολυακόρεστα.  Αξίζει να σημειωθεί ότι στα πολυακόρεστα λιπαρά οξέα επικρατούν το λινελαϊκό και το λινολινικό, τα οποία είναι απαραίτητα λιπαρά οξέα που ο ανθρώπινος οργανισμός δεν μπορεί να τα συνθέσει, αλλά τα προμηθεύεται από τα λιπίδια του φυτικού βασιλείου.

Η κατανάλωση παστελιού από διαβητικά άτομα προκαλεί μικρότερη υπογλυκαιμία από αυτή που προκαλεί η κατανάλωση ψωμιού.  Αυτό αποδίδεται στη σύνθεση του παστελιού, το οποίο έχει υψηλότερη περιεκτικότητα σε λιπίδια και φυτικές ίνες παρόλο που έχει το ίδιο ποσοστό υδατανθράκων με το ψωμί.  Συνεπώς ένα διαβητικό άτομο θα μπορούσε να καταναλώσει παστέλι, με την προϋπόθεση ότι θα λάβει υπόψη του τη θερμική αξία και περιεκτικότητά του σε λιπίδια.  Παρόμοια αποτελέσματα έδειξε και ο χαλβάς (βασισμένος σε σουσάμι).

Οι υψηλές τιμές των μετάλλων και αμετάλλων, διαιτητικών ινών και ενεργειακής (θερμιδικής) αξίας σε συνδυασμό με τις χαμηλές τιμές κορεσμένων λιπαρών οξέων, χοληστερόλης και νατρίου δείχνουν ότι το παστέλι είναι ένα θρεπτικό και υγιεινό snack, του οποίου τα χαρακτηριστικά δεν είναι πολύ γνωστά στο καταναλωτικό κοινό, με αποτέλεσμα η κατανάλωσή του να μην έχει τη θέση που θα του άξιζε.

Μεσσηνιακό ξίδι

Από σταφύλια και σταφίδα της Μεσσηνιακής γης, παράγεται ξύδι εξαιρετικής ποιότητας. Είναι αυτό το ξύδι που «ντύνει», την περίφημη επιτραπέζια καλαματιανή ελιά. Εξάγεται με μεγάλη επιτυχία χύμα, αλλά και συσκευασμένο. Ειδικές ποιότητες ξυδιού Καλαμάτας βρίσκονται και προβάλλονται στα καλύτερα καταστήματα ντελικατέσσεν, στις πιο απαιτητικές αγορές του κόσμου. Η γεμάτη γεύση του και το μοναδικό άρωμά του, το καθιστούν ένα από τα δυναμικότερα εκλεκτά προϊόντα του νομού.

Δίπλες – Λαλάγγια

Οι δίπλες είναι ένα από τα πιο γνωστά γλυκίσματα της Μεσσηνίας και παρασκευάζονται ακόμη και σήμερα με παραδοσιακό τρόπο από αγνά υλικά, όπως αλεύρι, αυγά, άρωμα βανίλιας, μέλι και καρύδι και ψήνονται σε παρθένο ελαιόλαδο. Σερβίρονται, όπως απαιτεί το έθιμο, στους γάμους και μάλιστα λέγεται πως όσο πιο πολλά διπλώματα έχουν (εξού και δίπλες) τόσο πιο πολύ δένονται τα ζευγάρια.

Ένα ακόμη παραδοσιακό προϊόν που παρασκευάζεται στη Μεσσηνία είναι τα φημισμένα σε όλους λαλάγγια. Πρόκειται για ένα καθαρά μανιάτικο προϊόν και φτιάχνεται από αγνά υλικά όπως αλεύρι, λάδι και νερό και ψήνεται σε φρέσκο ελαιόλαδο. Είναι πλούσιο σε θρεπτική αξία και αποτελεί ένα γευστικότατο συμπλήρωμα διατροφής.